Site icon ZZJZ Leskovac

31. januar – Nacionalni dan bez duvanskog dima

Ne postoji bezbedan nivo izlaganja duvanskom dimu, pa efikasna zaštita podrazumeva potpunu eliminaciju duvanskog dima iz svakog zatvorenog javnog i radnog prostora, jer samo okruženje 100% bez duvanskog dima može da zaštiti ljude od štetnog dejstva sastojaka duvanskog dima. Okruženje bez duvanskog dima sprečava započinjanja pušenja i ima pozitivan uticaj na odvikavanje od pušenja, smanjenje razbolevanja i smrtnosti zbog pušenja, čime se smanjuju troškovi za lečenje osoba koje obole zbog pušenja.
Stanovnici Srbije u značajnom procentu izloženi su duvanskom dimu. Rezultati Istraživanja zdravlja stanovništva 2013. godine pokazuju da je više od polovine stanovništva starijeg od 15 godina izloženo duvanskom dimu u zatvorenom prostoru i da je 47% nepušača zabrinuto zbog štetnih posledica duvanskog dima po sopstveno zdravlje. Podaci iz Globalnog istraživanja o upotrebi duvana među mladima u Srbiji (2013.) pokazuju da je 63% učenika starosti 13–15 godina izloženo duvanskom dimu u svojim domovima i 61% na zatvorenim javnim mestima. Ovako visokoj izloženosti duvanskom dimu, a posebno na mestima na kojima pušenje nije zabranjeno tj. zakonski regulisano, svakako doprinosi i visoka tolerantnost društva prema upotrebi duvana.
Zakon o zaštiti stanovništva od izloženosti duvanskom dimu usvojen je 2010. godine. Ovim zakonom se zabranjuje pušenje na radnim i javnim mestima i u javnom prevozu, dok je u ugostiteljskim objektima pušenje i dalje dozvoljeno. Rezultati istraživanja koja se redovno sprovode od 2010. godine pokazuju da je došlo do smanjenja izloženosti duvanskom dimu, posebno na mestima koja su regulisana zakonom.  

Pušenje je dozvoljeno u svim prostorijama u skoro polovini domaćinstava u Srbiji (46%), a tek u svakom desetom domaćinstvu pušenje je dozvoljeno samo na terasi/dvorištu (10%);
•    U poređenju sa ranijim istraživanjima povoljan trend je da se povećao broj pušača koji ozbiljno razmišljaju da prestanu da puše;
•    Najznačajniji faktor kod izbora cigareta je ukus i cena cigareta;
•    Više od dve trećine punoletnih građana Srbije, pušača i nepušača, izloženo je duvanskom dimu u svojoj kući (65%), dok je 75% odraslih stanovnika izloženo duvanskom dimu u kući prijatelja/rođaka;
•    Uprkos zabrani pušenja, svaki peti odrasli građanin Srbije (20%) izložen je duvanskom dimu na radnom mestu, dok je 5% stanovništva izloženo duvanskom dimu u obrazovnoj ustanovi;
•    Svaki drugi odrasli stanovnik Srbije (52%) izložen je duvanskom dimu na mestima na koje izlazi;
•    Svakom drugom punoletnom stanovniku (51%) smeta izloženost duvanskom dimu na mestima na koje izlaze, dok 56% stanovništva navodi da im smeta izloženost duvanskom dimu na radnom mestu;  
•    Više od dve trećine (72%) odraslog stanovništva podržalo bi zabranu pušenja na dečjim igralištima, a 35% smatra da bi pušenje trebalo zabraniti u parkovima.  
•    86% stanovništva podržava primenu Zakona o izloženosti duvanskom dimu, dok 11% smatra da se zakon ne poštuje.
•    Elektronsku cigaretu je bar jednom probalo 11% punoletnih građana, više od trećine stanovnika smatra da su elektronske cigarete štetne za zdravlje, a dve trećine da upotrebu elektronskih cigareta treba regulisati. Nakon zabrane reklamiranja elektronskih cigareta u Srbiji, koja je stupila na snagu u 2016. godini, treba zakonski regulisati i druge aspekte upotrebe cigareta.

U Savetovalištu za odvikavanje od pušenja u ZZJZ Leskovac sprovodi se individualni i grupni metod odvikavanja od pušenja. U 2015 god Savetovalištu se obratilo 32 lica i zatražilo pomoć, 23 su bile zakazane, odazvale se 16, a završili program 15 ( 5 muškarca i 10 žena), nakon godinu dana 11 lica ne puše.
U 2016 god. 22 osobe se raspitivale o programu, 21 je zakazana, 15 se odazvalo (6 muškarca i 9 žena), do sada 14 osoba ne puši.

                                                                    

                                                                                                           Centar za promociju zdravlja
 

Exit mobile version